Πολιτισμός

Το δημοτικό μας τραγούδι, όψεις και απόψεις

του Πασχάλη Δήμου

Οι εκδόσεις Εύμαρος πραγματοποίησαν την παρουσίαση του βιβλίου του Βασίλη Αναγνωστόπουλου «Το δημοτικό μας τραγούδι, όψεις και απόψεις» την Τρίτη 3 Μαρτίου, στις 7.30 μ.μ., στο Polis Art Café, Πεσμαζόγλου 5, που βρίσκεται στο Αίθριο της Στοάς Βιβλίου.
Παρουσία πλήθους κόσμου, μίλησαν για τον συγγραφέα και το βιβλίο οι Μιχ. Γ. Μερακλής, ομότιμος καθηγητής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και ΕΚΠΑ, Παντελής Μπουκάλας, συγγραφέας – δημοσιογράφος, Δημήτρης Προύσαλης, δάσκαλος αφηγητής – υποψήφιος δρ. Λαογραφίας ΕΚΠΑ, και ο ίδιος ο συγγραφέας Βασίλης Αναγνωστόπουλος.
Την εκδήλωση συντόνισε ο υπεύθυνος των εκδόσεων Εύμαρος, Πέτρος Κακολύρης.

Για τον άνθρωπο, επιστήμονα κι ερευνητή Β. Δ. Αναγνωστόπουλο χρειάζονται πολλοί τόμοι για να καταγραφεί το σημαντικό του έργο, περιοριζόμαστε στα πλέον βασικά.
Ο ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, γεννήθηκε στον Άγιο Γεώργιο Δομοκού, σπούδασε με υποτροφία Κλασική Φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και συμπλήρωσε τις σπουδές του στη Γερμανία. Υπηρέτησε επί 42 χρόνια ως φιλόλογος στη δημόσια και ιδιωτική εκπαίδευση: Στο Ιεροδιδασκαλείο Βελλάς Ιωαννίνων (1966-1971), στην ιδιωτική Εκπαίδευση (1971-1975), στη Σχολή Νηπιαγωγών Καρδίτσας (1976-1989) και ως καθηγητής της νεοελληνικής λογοτεχνίας (με έμφαση στην Παιδική) στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, από το 1989 έως το 2008, οπότε και συνταξιοδοτήθηκε. Έχει εστιάσει το ενδιαφέρον του σε εκπαιδευτικά, κοινωνικά και πολιτιστικά ζητήματα. Ασχολείται με την κριτική του βιβλίου, ιδιαίτερα με την έρευνα και τη μελέτη της παιδικής λογοτεχνίας, καθώς και με τη λαϊκή παράδοση και γλώσσα. Έχει διατελέσει μέλος και πρόεδρος πολλών σωματείων. Είναι διευθυντής του περιοδικού Διαδρομές (από την ίδρυσή του, 1986) και πρόεδρος του Κέντρου Βιβλίου Μαγνησιωτών Συγγραφέων (ΚΕΒΙΜΑΣΥ) από το 2013.
«Το δημοτικό μας τραγούδι – Όψεις και απόψεις» περιλαμβάνει 24 σύντομα ή εκτενή μελετήματα (καλύτερα σπουδές) πάνω σε θέματα σύγχρονου προβληματισμού σχετικά με το δημοτικό τραγούδι. Είναι κείμενα της τελευταίας εικοσαετίας (εισηγήσεις, πρόλογοι, βιβλιοκριτικές, έρευνες), τα πιο πολλά αδημοσίευτα και ορισμένα γραφής διαρκείας, όπως «Τα όνειρα στη δημοτική μας ποίηση» και τα «Πραμυθοτράγουδα». Η ποικιλία αυτή των ομόκεντρων προσεγγίσεων λειτουργεί αναστοχαστικά για την ουσία, την ύπαρξη και την επιβίωση της δημοτικής μας ποίησης. Το δημοτικό μας τραγούδι, αγέραστο, αγέρωχο και γενναιόδωρο, είναι «το καθαρότερο αντιφέγγισμα της ελληνικής ψυχής». Καθαρίζει το βλέμμα και αφυπνίζει τις συνειδήσεις.

Ο ίδιος τονίζει σε δηλώσεις του: «Το δημοτικό τραγούδι, είναι κατ’ ανάγκη συνδεδεμένο με την προφορικότητα, τον προφορικό λόγο και την αγροτοκτηνοτροφική κοινότητα, με συνθήκες ζωής άλλων εποχών και άλλων απαιτήσεων και αναγκών. Ανήκει στη λαϊκή λογοτεχνία και παραμένει ζωντανό εφόσον εκφράζει τον «ιστορικό» Έλληνα. Η αστικοποίηση, η ερήμωση της υπαίθρου, η τεχνολογία και η παγκοσμιοποίηση συνέτειναν στην παρακμή του, τη συρρίκνωση και την υποβάθμισή του. Δυστυχώς σήμερα δεν έχουμε γνήσια δημοτικά τραγούδια. Με ποια αφορμή, άλλωστε, να παραχθούν; Τα τελευταία που έχουν καταγραφεί, χρονολογικά τοποθετούνται στα χρόνια της κατοχής και της αντίστασης και, ίσως, φτάνουν ώς τη δεκαετία του ’60». Τα χωριά μας, άλλωστε, τονίζει, μεταπολεμικά είχαν μια παραδοσιακή πολιτιστική συνέχεια και με πολλή αγάπη (με ευλάβεια, θα έλεγα) τη φρόντιζαν όλοι, μικροί και μεγάλοι, πριν διαρραγεί ο κοινωνικός ιστός με την εξαστικοποίηση και την εγκατάλειψή τους. Στα γλέντια του χωριού έπαιρναν μέρος και τα παιδιά. Τα ενθάρρυναν οι μεγαλύτεροι να συμμετέχουν στο τραγούδι, αλλά και στον χορό. Και αυτό, βέβαια, προσθέτει ο συγγραφέας, δεν ήταν μόνο κοινωνικοποίηση, αλλά και παιδεία λαϊκή.
Μας υπενθυμίζει επίσης πως ο λαός μας μέσα στα τραγούδια του φανερώνει όλη την ψυχολογία του, τραγουδώντας τις ηρωικές μορφές και τα κατορθώματα, τον πόνο, την ξενιτιά, την αγάπη, τις χαρές και τις λύπες της ζωής.
Καθένα από τα μελετήματα, που περιέχονται στο βιβλίο του, του χάρισε κι ένα ενδιαφέρον ταξίδι, μικρό ή μεγάλο, πράγμα που, πιστεύει, θα το αισθανθεί και ο αναγνώστης και θα συγκινηθεί, θα στοχαστεί, θα χαρεί, θα νιώσει περήφανος!

Προηγούμενο ΆρθροΕπόμενο Άρθρο

Μοιραστείτε το