Άρθρα

Τα επαγγέλματα: Παράγοντες που επιδρούν στην επιλογή – Η σημασία της στην επαγγελματική καριέρα

Του Θανάση Κουντουρά*

Ανέκαθεν, από πολύ παλιά, αλλά σήμερα ακόμη περισσότερο, η επιλογή του επάγγελματος, που θέλει και μπορεί να επιλέξει, να ακολουθήσει και να εξασκήσει ένα νέο άτομο (έφηβος ή έφηβη, άνδρας ή γυναίκα), δεν ήταν και δεν είναι μια εύκολη υπόθεση.

Ας δούμε, όμως τώρα κατ’ αρχάς, τι σημαίνει και μάλιστα διαχρονικά, τι σημαίνει επάγγελμα.
Με την ορολογία επάγγελμα νοούμε την κύρια και συνεχή εργασία, που κάνει κάποιος άνθρωπος, προκειμένου να εξοικονομήσει τα απαραίτητα υλικά αγαθά (χρήματα, προϊόντα κ.λπ.) με σκοπό και στόχο να ικανοποιήσει τις βιοτικές, στεγαστικές, κοινωνικές και λοιπές ανάγκες του. Είναι η υπόσχεση, που δίνει ο άνθρωπος προς την κοινωνία, ότι θα αναλάβει, θα προσφέρει συνειδητά και υπεύθυνα τα καθήκοντά του, τα οποία προέρχονται από τη διαδικασία της παραγωγής, της διακίνησης – εμπορίας διαφόρων αγαθών, προϊόντων, εμπορευμάτων, καθώς και τον υπηρεσιών (ιδιωτικών ή δημοσίων), που προσφέρονται στο κοινωνικό σύνολο, στην κοινωνία.

Το επάγγελμα, λοιπόν, είναι λειτούργημα υπό την ευρεία έννοιά του και έχει ζωτική σημασία για τον άνθρωπο και την κοινωνία που «υπηρετεί».

Γι’ αυτό ο επαγγελματικός προσανατολισμός και η επαγγελματική αποκατάσταση των νέων, ειδικά, ατόμων δεν είναι μόνο προσωπικό τους μέλημα, δεν είναι μόνον οικογενειακή υπόθεση, αλλά κατά την άποψή μου, είναι και η βοήθεια και η ευθύνη μιας σωστής ευνομούμενης, σύγχρονης πολιτείας. Γιατί ένα μεγάλο μέρος των δραστηριοτήτων και των αναζητήσεων των νέων κυρίως ατόμων, συνδέεται, άμεσα ή έμμεσα με την επιλογή, την προετοιμασία και τη σωστή, τελικά άσκηση του επαγγέλματος.

Προτού, όμως, αποφασίσουν για το ποιο επάγγελμα θα διαλέξουν υπεύθυνα και οριστικά πρέπει να λάβουν υπ’ όψιν τους και να συνεκτιμήσουν όλους τους παράγοντες, όλες τις προϋποθέσεις, που επηρεάζουν το επάγγελμα, που σκέπτονται να ασκήσουν, έτσι ώστε η κάθε επιλογή τους να είναι επιτυχής, τουλάχιστον, 90%.

Για τον λόγο και τον σκοπό αυτό: α. Πρέπει να συνειδητοποιήσουν τις «κλήσεις» και τα ενδιαφέροντά τους, να αξιολογήσουν τις ικανότητές τους και να «διακρίνουν» ποιο από το πλήθος των επαγγελμάτων ανταποκρίνεται σ’ αυτές. β. Πρέπει να εξετάσουν το μέλλον και τις προοπτικές εξέλιξης του επαγγέλματος, που υπάρχει, κατ’ αρχάς στο μυαλό τους. γ. Πρέπει να εξετάσουν, έστω και υποθετικά προϋπολογιστικά, τα οικονομικά οφέλη που θα έχει το προς επιλογή επάγγελμά τους. Γιατί, βάση της οικονομικής ευχέρειας που θα έχει το άτομο, από την άσκηση του επαγγέλματός του, εξαρτώνται τα εξής: Η δημιουργία οικογένειας (και παιδιών), η περίθαλψη, η εκπαίδευση – παιδεία των παιδιών, η ψυχαγωγία, το σπίτι της διαμονής, η άνεση «λειτουργίας» και ακόμα – ακόμα το κοινωνικό του κύρος. δ. Πρέπει να προσδιορίσουν και να εξετάσουν προσεκτικά τις συνθήκες της εργασίας τους, γιατί η άσκηση ενός οποιουδήποτε επαγγέλματος (με συνειδητοποιημένη εργασία ή παροχή υπηρεσιών) είναι κουραστική και ορισμένες φορές επιβλαβής για την υγεία του ατόμου, του ανθρώπου, επαγγελματία. Γι’ αυτό, το άτομο, ο άνθρωπος, είναι ανάγκη να εργάζεται σε υγιεινό περιβάλλον και να μην εκτίθεται σε κινδύνους ατυχημάτων, καθώς επίσης να έχει ικανό ελεύθερο χρόνο για ξεκούραση και ενδεχόμενη ψυχαγωγία. ε. Πρέπει να γνωρίζουν και να αισθάνονται  την κοινωνική καταξίωση του επαγγέλματός τους. Να νιώθουν ως άνθρωποι, τη διάκριση και την κοινωνική αναγνώριση.

Εκτός από τα προηγούμενα αναφερθέντα, σημαντικό ρόλο στη σωστή επιλογή του επαγγέλματος «παίζει» και το Σχολείο. Γυμνάσιο και Λύκειο κυρίως. Ναι, το Σχολείο, Λύκειο (ανάλογα με το είδος / ΓΕΛ, ΕΠΑΛ) και μάλιστα όταν αυτό είναι συνειδητή επιλογή του νεαρού μαθητή ή της νεαράς μαθήτριας. Το Σχολείο περιγράφει σε γενικές γραμμές την επαγγελματική προτίμηση και πορεία. Και εφόσον από τους διδάσκοντες / τις διδάσκουσες διαπιστώνονται τα ενδιαφέροντα, τα φυσικά χαρίσματα και οι δυνατότητες των μαθητών τους, μπορούν (είναι καθήκον τους), να τους προσανατολίσουν στη σωστή κατεύθυνση και να τους βοηθήσουν στην ορθή επιλογή κάποιου από τα πολλά επαγγέλματα που υπάρχουν στη σημερινή εποχή.

(Σημείωση: Εδώ πρέπει να παρατηρήσουμε ότι: Πολλές φορές η επιμονή του οικογενειακού περιβάλλοντος για κάποια άλλη επαγγελματική ενασχόληση ενός νέου ατόμου, έχει επιφέρει απρόβλεπτες αρνητικές επιπτώσεις και εξελίξεις στην επαγγελματική και ίσως, στην ψυχολογική κατάσταση του νέου ή της νέας).

Ας δούμε, όμως, τώρα πολύ περιληπτικά (και πάντοτε κατά την άποψή μου), γιατί η σωστή επιλογή και άσκηση κάποιου επαγγέλματος, είναι πολύ καθοριστική για την περαιτέρω ζωή ενός ατόμου (άνδρα ή γυναίκα) και ειδικά ενός νέου ατόμου, ενός νέου ανθρώπου.

α. Διότι,  εξοικονομεί χρηματικούς πόρους, οι οποίοι είναι απαραίτητοι για να καλύψει πλήρως τις βιοτικές και όχι μόνον ανάγκες του, ενώ παράλληλα γίνεται σε κάποιο ποσοστό (μικρό, μεσαίο ή μεγάλο) οικονομικά ανεξάρτητος.

β. Διότι έτσι στηρίζεται η δημιουργική δραστηριότητά του, η οποία σίγουρα γεμίζει τη ζωή του με ικανοποίηση. Διαφορετικά, η επαγγελματική ενασχόλησή του, μετατρέπεται σε μια τυπική υποχρέωση και αγγαρεία, που «σκοτώνει» ουσιαστικά κάθε δημιουργική προσπάθεια.

δ. Διότι, συμβάλλει με όλες κατά το δυνατόν, δυνάμεις του, στην ανάπτυξη και την πρόοδο της επαγγελματικής και όχι μόνον, δραστηριότητάς του (επιστημονικής, επιχειρηματικής, εμπορικής, υπηρεσιακής κ.λπ.). Αυτό γίνεται, κατά κύριο λόγο, εξαιτίας του ζήλου, της ποιοτικής και ποσοτικής απόδοσης που έχει, προς το αντικείμενο του επαγγέλματός του.

Τέλος, ας δούμε, πολύ επιγραμματικά, τους κύριους παράγοντες που επιδρούν στην επιλογή του επαγγέλματος, ενός νέου ατόμου, ενός νέου ανθρώπου.

Α. Το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον
Το φυσικό περιβάλλον (αστικό, ημιαστικό, αγροτικό), στο οποίο ζει και κινείται το νέο άτομο. Αυτό ασκεί, άμεσα ή έμμεσα σοβαρή επίδραση στη μετέπειτα άντληση – είσπραξη οικονομικών πόρων, κατά την άσκηση κάποιου ιδιωτικού επαγγέλματος.

Το κοινωνικό περιβάλλον (της πόλης, της κωμόπολης, του χωριού), στο οποίο ζει το νέο άτομο, προβάλλει, αρκετές φορές (κυρίως στο περιβάλλον της πόλης), κάποια πρότυπα επιτυχημένου επαγγελματία ή παροχής υπηρεσιών (ιδιωτικών ή δημοσίων) που ωθούν κάποια νέα άτομα σε μίμηση.

Β. Το οικογενειακό και συγγενικό περιβάλλον
Οι γονείς και ενδεχόμενα οι συγγενείς, επειδή επιθυμούν την καλύτερη δυνατή επαγγελματική αποκατάσταση των παιδιών τους ή επειδή θέλουν να δουν τα παιδιά τους να πραγματοποιήσουν δικά τους ανεκπλήρωτα όνειρα, υποδεικνύουν (διακριτικά ή πιεστικά) κάποια ειδική προτίμηση προς κάποιο επάγγελμα. Και μάλιστα, χωρίς να λαμβάνουν πάντοτε υπόψιν τους τον χαρακτήρα και την προσωπικότητα του νέου ατόμου. Συχνά, αρκετές φορές, η ανάγκη να συνεχιστεί (από τα παιδιά τους) μια επαγγελματική οικογενειακή παράδοση, δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για άλλη επιλογή.

Γ. Το οικονομικό περιβάλλον
(Το οικονομικό περιβάλλον, ίσως στη σημερινή εποχή και συγκυρία, να είναι το πρωτεύον, αλλά παραδοσιακά το αναφέρω ως τρίτο).

Το οικονομικό περιβάλλον, η οικονομική ευχέρεια των γονιών παίζει σημαντικό ρόλο στην επιλογή ενός επαγγέλματος, διότι είναι γνωστόν, τοις πάσι, ότι για πολλά επαγγέλματα απαιτούνται μακροχρόνιες και δαπανηρές σπουδές. Επίσης, δαπανηρές είναι και οι εγκαταστάσεις και οι προμήθειες στα εξειδικευμένα επιστημονικά επαγγέλματα (εξειδικευμένες ιατρικές ειδικότητες / εργαστήρια, γεωπονικά καταστήματα, χημικά εργαστήρια κ.ά.), καθώς και στα διάφορα εμπορικά καταστήματα (ένδυσης, υπόδησης, οικιακού εξοπλισμού κ.ά.).

Συμπερασματικά Η αξία ενός επαγγέλματος και η σωστή επιλογή του είναι πολύπλευρη και ουσιαστική. Γι’ αυτό, ένα τόσο μεγάλο και σοβαρό θέμα, δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται με επιπολαιότητα, αλλά ούτε με την προοπτική μιας όπως – όπως αποκατάστασης. Θα πρέπει να είναι καρπός ώριμης σκέψης απ’ όλους, γονείς και παιδιά.

Γιατί, μια κακή επιλογή και δύσκολα επανορθώνεται και χαμένος χρόνος είναι και χρήματα άσκοπα ξοδεύονται και ψυχολογική φθορά είναι για ένα νέο άτομο, για έναν νέο άνθρωπο.

*Ο Θανάσης Κουντουράς είναι συνταξιούχος γεωπόνος

 

 

Προηγούμενο ΆρθροΕπόμενο Άρθρο
Μοιραστείτε το