Πολιτισμός

Προτάσεις βιβλίων μικρής λογοτεχνικής φόρμας

Επιμέλεια

Χαριτίνη Μαλισσόβα

Με συλλογές διηγημάτων, νουβέλες και διηγήματα συνεχίζουμε το β’ μέρος του αφιερώματος στις νέες εκδόσεις.

Με αναφορές στη σύγχρονη εποχή, αλλά και με έντονο το μυθοπλαστικό στοιχείο τα οκτώ βιβλία που ακολουθούν στις προθήκες της σημερινής στήλης είναι άξια προσοχής και ανάγνωσης.

Νίκος Ιατρού,

Αποσύνδεση,

εκδ. Ιωλκός 

Οι ζωές της Μυρτώς και του Ανδρέα διασταυρώνονται τυχαία, καθώς βιώνουν με διαφορετικό τρόπο την απώλεια που προκάλεσε το ίδιο δυστύχημα. Η επικοινωνία τους ακροβατεί ανάμεσα στον πραγματικό και τον ψηφιακό κόσμο και η σχέση τους εξελίσσεται μέσα από συνομιλίες στα κοινωνικά δίκτυα, σύντομες συναντήσεις και ερωτικές επαφές. Το βιβλίο, με ψυχρή γραφή, μιλάει για την αποσύνδεση της μνήμης, του πόνου, της επιθυμίας αλλά και την αδυναμία σύνδεσης του ψηφιακού κόσμου με την πραγματική ζωή.

Ιφιγένεια Θεοδώρου,

Είναι μια θάλασσα,

εκδ. Ίκαρος 

«Αλήθεια, πώς σμιλεύει ο Χρόνος

τους χαρακτήρες ενός βιβλίου;

Μεγαλώνουν όπως όλοι μας; Γερνούν;

Μένουν αιχμάλωτοι στις κλειστές σελίδες

ή δραπετεύουν από τις ιστορίες

και τους συγγραφείς αναζητώντας

πλήρωση μέσα από ένα διαφορετικό τέλος;».

Τριάντα χρόνια μετά, η Ιφιγένεια Θεοδώρου συναντάει πάλι τους ήρωες του πρώτου της βιβλίου Χρυσός, Λιβάνι και Σμύρνη, πιάνοντας από την αρχή το νήμα της ζωής τους. Ιωάννα, Έλσα, Ευτυχία, Μιχαήλ Άγγελος, Συμπέλ, Πολίτισσα, Ιφιγένεια της Εφέσου: εφτά γνώριμα πρόσωπα αναζητούν ακόμα εκείνη την πρωταρχική θάλασσα-πατρίδα που αγκαλιάζει και παρηγορεί σαν στοργική μητέρα.

Μια συλλογή διηγημάτων που μελετάει την ιστορική αλλά και εσωτερική εξορία των ανθρώπων, την άσβεστη λαχτάρα του νόστου σε έναν τόπο προγονικό και τα παράδοξα παιχνίδια που παίζει ο χρόνος στη ζωή, την έμπνευση και τη δημιουργία.

Σπύρος Κιοσσές,

Τσιγάρο Βαρ;,

εκδ. Μεταίχμιο 

Μακρινές θείες, γειτόνισσες, πλανόδιοι πωλητές, περαστικοί, παιδιά, περιθωριακοί τύποι, αδέσποτα, δευτερεύοντες χαρακτήρες που αξιώνουν τα λίγα λεπτά δημοσιότητας που τους αναλογούν, όσο κρατάει κι η ανάγνωση των αφηγημάτων που απαρτίζουν τη συλλογή.

Μικροϊστορίες, δηλαδή «ιστορίες σύντομες σε έκταση» αλλά και «ιστορίες των μικρών αυτού του κόσμου». Που μ’ ένα τσιγάρο στο χέρι -έχεις τσιγάρο;- κάνουν ένα φευγαλέο πέρασμα από τη ζωή και την αντίληψη του αφηγητή.

Μιχάλης Μακρόπουλος,

Μαργαρίτα Ιορδανίδη,

εκδ. Κίχλη 

Η Μαργαρίτα Ιορδανίδη είναι υπάλληλος σε διαφημιστικό γραφείο, σύζυγος λογιστή και μητέρα δύο παιδιών στην Αθήνα της δεκαετίας του ’90, πριν από την οικονομική κρίση και με τους οικονομικούς μετανάστες να έχουν μόλις έλθει από την Αλβανία.

Ένα όνομα δεν είναι ωστόσο παρά ένα προσωπείο. Ποια είναι στ’ αλήθεια η Μαργαρίτα;

Αυτή είναι η παράδοξη ιστορία της. μια ιστορία για το αίνιγμα της ταυτότητας πίσω από το πρόσωπο.

«Σήκωσε το κεφάλι της, που το ’χε χαμηλωμένο πάνω απ’ το φαΐ της. Η όψη της είχε κάτι το παράξενα ανέκφραστο, σαν να ’ταν το πρόσωπό της πλασμένο από κερί και δεν είχε τ’ ασταμάτητα αναδέματα, τις ανεπαίσθητες συσπάσεις, το παιχνίδισμα των ματιών, όλα εκείνα που δίνουν ζωή σε μιαν ανθρώπινη μορφή. Τους κοίταξε και είπε:

«Τ’ όνομά μου δεν είναι Μαργαρίτα. Δεν είμαι η μητέρα σας»».

Μισέλ Φάις,

Αμήν,

εκδ. Πατάκη 

Ογδόντα επτά ιστορίες ανάμεσα στο αμήν και το αμήν· ιστορίες που έλκονται από το μη περαιτέρω και το γένοιτο/έτσι ας γίνει [αμέν – εβραϊστί: (…)]· κείμενα που ταλαντεύονται ανάμεσα σε ημερολόγιο, αφορισμό και όνειρο. Η απόγνωση ως παραδοχή, η απουσία ως στήριγμα, το πένθος ως φάρσα, ο θάνατος ως περιέργεια ζωής κόβουν και ράβουν αυτό το βιβλίο.

Ένα γαϊτανάκι από προσευχές στο Κενό (και εν κενώ) από πρόσωπα που επινοούν αυτό που ζουν, δοκιμάζουν αυτό που δεν αντέχουν, αφηγούνται αυτό που αγνοούν. Αρθρωτή πρόζα κατευνασμού μιας καθημερινότητας που στέκεται αναποφάσιστη ανάμεσα στη βαναυσότητα, στο ιερό και στο μηδέν.

Άρτεμις Χατζηγεωργίου-Κουτσούκου,

Σιλουέτες ζωής,

εκδ. Γράφημα 

Ιστορίες ζωής, μιας άλλης εποχής ή μήπως και της σημερινής; Ήρωες και αντιήρωες σε εναλλασσόμενους ρόλους ακροβατούν ανάμεσα στη χαρά και τη λύπη, την ελπίδα, την κάθαρση, την τιμωρία.

Ανθρώπινες ιστορίες ζωής, τραγικά απρόβλεπτες, οδυνηρά λυτρωτικές γίνονται διηγήματα ή μικρές νουβέλες ικανές να εγείρουν συνειδήσεις και να αφυπνίσουν ξεχασμένες αισθήσεις.

Το σεντούκι της μνήμης ανοίγει την ερμητικά κλειστή του πόρτα και οι θύμησες μαζί µε τη φαντασία γράφουν τις σελίδες αυτού του βιβλίου που δεν αναζητά αναγνώστες αλλά συνοδοιπόρους στο ταξίδι που λέγεται ζωή…

Παναγιώτης Χατζημωυσιάδης,

Νώε,

εκδ. Κίχλη 

Η θερμοκρασία ανεβαίνει, οι πάγοι λιώνουν, οι ωκεανοί διαστέλλονται. Τεράστιες ποσότητες υδάτων κατακλύζουν την ξηρά, ολόκληρες πολιτείες καταποντίζονται. Ο ήρωας του βιβλίου, σαν άλλος Νώε, επιβιώνει εξήντα περίπου μέρες, αφού έρχεται αντιμέτωπος με ποικίλα πρακτικά, υπαρξιακά και ηθικά ζητήματα. Στην Κιβωτό του, εκτός από τον σκύλο του τον Παρασκευά, τον συντροφεύουν συγγραφείς, στοχαστές και καλλιτέχνες – η μνήμη ενός ολόκληρου πολιτισμού, που παραμένει ζωντανός μέσα από τις αφηγήσεις του.

Ο «Νώε», οικολογική αλλά και πολιτική δυστοπία, μιλά για κάτι που είναι ήδη παρόν.

«Μπορεί ο καταποντισμός να είναι ένας, μα στην πραγματικότητα είναι πολλοί – πριν, κατά τη διάρκεια και κυρίως μετά. Θα ’πρεπε να το καταλάβω όταν άρχισαν να σηκώνουν το φράγμα στην παραλία, όταν έβλεπα τις οικογένειες να πνίγονται μέσα στα διαμερίσματά τους κι όταν εγκατέλειπα τους ναυαγούς στη νησίδα που βυθίστηκε […].»

Αλέξανδρος Ψυχούλης,

Τροφοσυλλέκτης,

εκδ. Νήσος 

Ο αφηγητής καταγράφει και άρα μοιράζεται κάποιες συνταγές του πεθαμένου από χρόνια πατέρα του, με πρώτες ύλες που εκείνος συνέλεγε μόνος του από τις χερσαίες και θαλάσσιες εκτάσεις του τόπου καταγωγής του. Μπορείς να το καταχωρίσεις ως ένα εικονοκλαστικό βιβλίο συνταγών δηλαδή, και να τελειώνει η υπόθεση. Όμως, όπως η άγκυρα που σηκώνεις φέρνει μαζί της καμιά φορά ένα κουβάρι παλιά μπερδεμένα δίχτυα, οι αποστηθισμένες συνταγές δεν αναδύονται από τη μνήμη σου μόνες· κουβαλάν μαζί σπαράγματα μιας σχέσης πατέρα-γιου σε τραυματική συσκευασία.

Ορφανός από πατέρα και τροφοσυλλεκτικές γνώσεις, ο αφηγητής (που τώρα κάνω πως δεν είμαι εγώ) επιχειρεί να ψηλαφίσει το δικό του προφίλ, αυτό του σύγχρονου τροφοσυλλέκτη που το ένα του πόδι πατάει γερά στην πόλη και το άλλο ακουμπάει περιστασιακά σε χώματα και βυθούς, κυνηγώντας την παραγωγική ουτοπία της διατροφικής αυτάρκειας.

Προηγούμενο ΆρθροΕπόμενο Άρθρο
Μοιραστείτε το