ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Θρίλερ με την υγεία Ράμα: Τι ισχύει

Κόσμος

Άρθρα

Μετρώντας Γονείς

Του Παντελή Προμπονά

Μια είδηση που απασχόλησε αρκετά τη κοινή γνώμη τις τελευταίες ημέρες, ήταν η απόφαση της Γαλλικής κυβέρνησης να αντικαταστήσει τους όρους πατέρας και μητέρα σε όλα τα επίσημα έγγραφα του κράτους με τους όρους γονέας 1 και γονέας 2. Έχει ενδιαφέρον να παρατηρήσει κανείς τα σχόλια στα κοινωνικά δίκτυα, το χιούμορ που αρθρώθηκε γύρω από την απόφαση αυτή, τα δημοσιεύματα στις εφημερίδες και τον σχολιασμό της είδησης. Κηδεία με ξένα κόλλυβα θα πει κανείς, και δίκιο θα έχει… Λύσαμε τα ζητήματα του δικού μας κράτους θα κάνουμε και εξαγωγή… πολιτικής ορθότητας… Σε κάθε περίπτωση νομίζω πως χρήζουν συζήτησης ορισμένες θέσεις που ακούγονται.
Σε μια σειρά αποφάσεων που σχετίζονται με τα ανθρώπινα δικαιώματα σε ολόκληρη την Ευρώπη συγκροτείται, πάνω- κάτω, ένας αντίλογος που βασίζεται σε παρόμοιες παραδοχές: Στη μοναδικότητα της πατριαρχίας και της πυρηνικής οικογένειας, στη βιολογική προσέγγιση των έμφυλων σχέσεων, στη φυσικοποίηση της ετεροφυλοφιλίας και στην αναγόρευση της αναπαραγωγής ως ύψιστης αποστολής της ανθρώπινης συντροφικότητας. Αυτές οι παραδοχές έχουν προφανή ιστορική σχέση με τον ρόλο της χριστιανικής ηθικής στη συγκρότηση του Ευρωπαϊκού πολιτισμού αλλά και βαθιά ριζωμένες πολιτισμικές αντιλήψεις που αναπτύχθηκαν αιώνες πριν την ανάπτυξη των εθνικών κρατών.


Τι έκανε όμως τα εθνικά κράτη τις τελευταίες δεκαετίες να ενσωματώσουν στο νομικό τους πολιτισμό δικαιώματα που αναγνωρίζουν μορφές ετερότητας όπως: Η πολιτική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου, το δικαίωμα στην άμβλωση, ο πολιτικός γάμος, η δυνατότητα αναγνώρισης της ομόφυλης γονεϊκότητας είτε μέσω της υιοθεσίας είτε μέσω των νέων τεχνολογιών αναπαραγωγής; Κατά τη γνώμη μου μια διττή διαδικασία. Αφενός η ανάπτυξη ριζοσπαστικών κινημάτων σχετικά με το φύλο και τη σεξουαλικότητα και αφετέρου τα υπαρκτά ζητήματα που εγείρονταν στις ζωές των ανθρώπων και απαιτούσαν νομική ρύθμιση προκειμένου να ικανοποιείται η ιδρυτική συνθήκη του εθνικού κράτους: Η έννοια της ισότητας έναντι του νόμου.

Βρισκόμαστε σε μια συνθήκη που δυο κόσμοι ορατά ή αόρατα συγκρούονται, βαθιά ριζωμένες αντιλήψεις αναταράσσονται, η κυρίαρχη ηθική αμφισβητείται και πρέπει αναπόδραστα να βρεθεί ο τρόπος συνύπαρξης και κοινωνικής αποδοχής. Μπορεί με την αρίθμηση των γονέων να μας έρχεται στο μυαλό απευθείας το στερεότυπο του παιδιού με δυο μπαμπάδες ή δυο μαμάδες και αυτό να διακωμωδείται ωστόσο καλύπτει πολύ περισσότερες επιπτώσεις. Την περίπτωση που ένας γονιός δεν ταυτίζεται με τον βιολογικό και έτσι αποφεύγεται ο όρος πατριός ή μητριά, την περίπτωση που κάποιος τρίτος κηδεμονεύει το παιδί που για οποιοδήποτε λόγο έχει χάσει ή αγνοεί τους γονείς του και πολλές ακόμη.
Η ουδετερότητα του κράτους έναντι διαφόρων κατηγοριών όπως το θρήσκευμα, το φύλο, τα βιομετρικά δεδομένα, η γονεϊκότητα δε συνιστούν αποδομητικές διαδικασίες της ενιαίας ταυτότητας του εθνικού φαντασιακού αλλά τον μόνο τρόπο ο καθένας και η καθεμιά να συμφιλιώνει τις πολλαπλές του ταυτότητες με τη ρύθμιση του νόμου. Αποτελεί μια πολιτική συμπερίληψης, διεύρυνσης του πολιτικού και εμβάθυνσης της δημοκρατίας. Με την ουδετερότητα του κράτους εξασφαλίζεται η συνύπαρξη διαφορετικών πεποιθήσεων, η διακριτότητα των θεσμών, η κοινωνική συνοχή.

Συνεπώς όσο παράταιρο κι αν φαίνεται το θέμα της «αρίθμησης» γονέων δε αφορά στην ίδια την πρακτική αυτή αλλά μια ευκταία και ευρύτερη νοοτροπία. Οφείλω ωστόσο να σταθώ σε ένα ακόμη σημείο: Τέτοιες αυτονόητες αποφάσεις δεν αθωώνουν τις εθνικές κυβερνήσεις από τον συστημικό σεξισμό και ρατσισμό που ασκούν βασιζόμενες σε ευρύτερες ιεραρχήσεις της φυλής, του φύλου, της κοινωνικής τάξης, της σεξουαλικότητας. Μπορεί αυτές οι πολιτικές να ενσωματώνονται στο δίκαιο της σκληρής νεοφιλελεύθερης Ευρώπης αλλά η απευθυνσιμότητά τους συνιστά πολιτικό διακύβευμα της εποχής. Αν μια μουσουλμάνα μετανάστρια από το Ιράν δεν αποκτήσει στην πραγματική της ζωή ισότιμη απολαβή δικαιωμάτων με μια λευκή, μεσοαστή, Γαλλίδα τότε οι πολιτικές συμπερίληψης εκκρεμούν τραυματισμένες και λειψές.
Για να επιτευχθεί αυτό χρειάζεται πολύ δουλειά. Και στη Γαλλία και στην Ελλάδα.
pprobonas@gmail.com

Προηγούμενο ΆρθροΕπόμενο Άρθρο

Μοιραστείτε το